SciLogs International .com.be.es.de

Kikkers uit de band gesprongen

Door Bram D'hondt, 05 Maart 2013, 10:11

De Amerikaanse animatieserie The Simpsons heeft ondertussen de kaap van 500 afleveringen overschreden. De serie weet vele leeftijden en achtergronden te entertainen: het jongste volkje ziet vooral kleurrijke figuren vrolijk bewegen, volwassenen amuseren zich met de talrijke, spitsvondige verwijzingen. Ook wetenschappelijke items komen er rijkelijk in aan bod.

Zo verwijst één van de subplots in de aflevering 'Bart vs. Australia' naar de problematiek van invasieve soorten. Hoewel deze aflevering voor het eerst werd uitgezonden in 1995, is deze specifieke thematiek nog uiterst actueel, en niet alleen voor Australië, maar ook voor ons.

BART vs. AUSTRALIA

In deze aflevering wil Bart Simpson nagaan of de bewering van zijn zus klopt dat het water in toiletten in het Zuidelijk Halfrond steeds in wijzerzin wegvloeit. (Iets wat trouwens niet klopt. Het genoemde Coriolis-effect is op die kleine schaal niet merkbaar! Lisa heeft het hier eens niet juist...) Hij pleegt daarvoor een duur telefoontje naar Australië, maar laat de betaling en de volgende aanmaningen genegeerd. Dit brengt een diplomatieke rel tussen de Amerikaanse en Australische staat met zich mee, en Bart moet zich daarom ter plekke publiek excuseren.

Bij het binnenkomen van Australië wordt Bart geconfronteerd met een importverbod op dieren, en hij laat dan ook een Stierkikker - die hij als huisdier had meegesmokkeld - achter in een fontein van de luchthaven. Vandaaruit ontsnapt het zo snel als het kan... Als de Simpsons op het eind van de aflevering vanuit het vliegtuig neerkijken, blijkt de soort uitgegroeid tot een grote last voor mens & landbouw.

Cane toads hebben zich massaal doorheen Australië verspreid (niet deze Stierkikkers).

CANE TOADS

Dit subplot is een verwijzing naar de problematiek van de Cane toad, en niet de Stierkikker. De Cane toad is de grootste van de padden, en komt van nature alleen voor in Centraal- en Zuid-Amerika. Het is in de jaren 1930 opzettelijk door een landbouwkundig studiecentrum ingevoerd in een poging de Suikerrietkever te bestrijden. Deze poging is onsuccesvol gebleken. Erger nog, Australië bleek er meteen een extra pestsoort bij te hebben. Vanuit het noordoosten heeft het zich langs de volledige Australische oost- en noordkust verspreid, aan een tempo van 40 kilometer per jaar.

De Cane toad is een heuse ramp gebleken voor de inheemse fauna van het continent. De voornaamste reden is dat het dier een gif afscheidt, wat veelal tot sterfte lijdt onder de diersoorten die de padden verorberen (en dat blijken er nogal wat). Ook mensen, huisdieren en vee vertonen bij aanraking snel vergiftingsverschijnselen. Door hun massale voorkomen zijn ook andere effecten merkbaar, zoals afname van de soorten waarop de padden zelf prederen, of afname van soorten die hetzelfde dieet delen. Vele negatieve tendensen in de Australische outback zijn gelinkt aan het verschijnen van de Cane toads.

De relatie tussen de inheemse fauna en de Cane toads verloopt zelden zo broederlijk...

De relatie tussen de inheemse fauna en de Cane toads verloopt zelden zo broederlijk...


Dit is uiteraard oud nieuws. Maar recenter heeft de soort een belangrijke symbolische grens bereikt.

Rond de laatste eeuwwisseling had het front de grens tussen de Australische staten Northern Territory en Western Australia bereikt. De regionale autoriteiten hadden geen moeite gespaard om de soort aan deze administratieve grens een halt toe te roepen, maar het mocht niet baten: in februari 2009 werd de eerste Cane toad op West-Australische bodem vastgesteld. Hiermee komt de soort een gebied binnen dat bekend staat als de Kimberley, volgens velen het laatste stuk écht ongerepte Australië. Met een oppervlak van 14 maal België, minder inwoners dan pakweg Hasselt, maar wél een hele resem plant- en diersoorten die elders al zijn uitgestorven, wordt het dreigende ecologische verlies van een invasie door de Cane toad héél serieus genomen.

Zo serieus zelfs, dat de Australische overheid één van 's werelds meest ambitieuze natuurbehoudsprojecten op poten zette. Het idee: de inheemse, bedreigde fauna van de Kimberly wegvangen en verplaatsen naar eilanden voor de kust, vrij van Cane toads. Deze 22 onbewoonde eilanden, variërend van 620 tot 19000 hectare, moeten dienen als een moderne Ark van Noah waar de bedreigde soorten gevrijwaard kunnen blijven. In de eerste jaren wordt een uitgebreide inventarisatie gemaakt van de meest geschikte eilanden. Daarna kan de translocatie beginnen.

 De huidige en verwachte verspreiding van de Cane toad in Australië, met bovenaan het oprukkend front

De huidige en verwachte verspreiding van de Cane toad in Australië, met bovenaan het oprukkend front

STIERKIKKERS vs. VLAANDEREN

De Amerikaanse Stierkikkers uit de hogergenoemde aflevering vormen géén pestsoort in Australië, maar zijn dat wel bij ons. De soort is in de vorige eeuw meermaals ingevoerd in Europa, onder meer voor de consumptie van kikkerbillen of voor het vijververtier.

De Stierkikker is permanenter aan water gebonden dan de Cane toad. Doordat Stierkikkers zowat alles eten wat beweegt (ook hun eigen soortgenoten), wordt het waterleven gedecimeerd. Daarnaast dragen de dieren ook een schimmel waaraan zij zelf resistent zijn, maar die voor andere amfibieën dodelijk blijkt. Het uitsterven van sommige amfibieënsoorten is zelfs uitsluitend aan deze schimmel geweten.

De Stierkikker is al in vele Europese landen opgedoken, maar totnogtoe zijn slechts twee grote haarden gevestigd: één in Frankrijk (streek van Bordeaux), en één in Italië (in de Po-vlakte). In onder andere Engeland en Nederland is de soort snel na diens ontdekking bestreden.

Het heeft er echter alle schijn van dat er zich een derde haard aan het ontwikkelen is, ditmaal in eigen land. Met name in de Netevallei blijken nu meerdere vijvers door Stierkikkers te zijn gekoloniseerd. En hun aantallen nemen toe. Niettemin is de populatie nog relatief overzichtelijk, en dus zou hun aanwezigheid nog ongedaan gemaakt kunnen worden. Al moet er dan dringend actie worden genomen...

NOG MEER SIMPSONS

'Bart vs. Australia' is trouwens niet de enige aflevering van The Simpsons over de problematiek van exoten. In 'Bart the mother' ligt Bart opnieuw aan de basis van de verspreiding van een uitheemse soort, ditmaal van de compleet verzonnen 'Boliviaanse boomhagedis'. Aangedaan door dierenleed bij vogels, ontfermt Bart zich over de diertjes, al blijken ze later een heuse slachtpartij onder de duivenpopulatie van thuisstad Springfield aan te richten.

De aflevering brengt enkele moeilijkheden in beeld van de problematiek rond invasieve soorten. Zo zien we een emotionele geladenheid ten aanzien van exoten, het feit dat uitheemse soorten ook positieve effecten kunnen hebben, en problemen rond biologische bestrijding...

Op het eind van de aflevering legt Lisa een bijzonder pijnpunt bloot. Zij wijst er haar broer op dat, wie een exoot in bescherming neemt en vroege bestrijding uit de weg gaat, met zichzelf in conflict kan komen éénmaal die exoot vele nodeloze slachtoffers maakt. Ik denk dat Lisa ditmaal wél een punt heeft.


Reacties

Voeg reactie toe
 authimage

Reacties

  1. BargronoMot michael kors factory outlet i3n9l6
    02.12.2013 | 17:16

    michael kors watches on saleNotes: On account of Pierce's start, CFL teams deployed 19 different starting quarterbacks at the moment, according to the league.michael kors sale