SciLogs International .com.be.es.de

Vaatleeftijd getest

Door Els Verweire, 02 Juni 2010, 13:21

Net nadat ik mijn eerste hartleeftijdblog heb gepost, krijg ik een reactie van Rudy Meijer van het Nederlandse bedrijf Arthex. Of ik geïnteresseerd ben in een vaatleeftijdtest? Zo'n echoscan van mijn halsslagaders zou maar een tiental minuutjes duren en me onmiddellijk laten zien of ik last heb van atherosclerose of slagaderverkalking – aanslag van vetachtige stoffen of plaques op de binnenwand van mijn slagaders waardoor deze vernauwen en op termijn een hartaanval of beroerte kunnen veroorzaken. Dus geen berekening van mijn risico op hart- en vaatziekten op basis van een aantal risicofactoren zoals de Hartleeftijdtest doet, maar een blik op wat er in mijn lichaam werkelijk aan de hand is.

Enkele weken later zit Meijer samen met twee van zijn collega’s - Evert van Schaik en Patrick Rol - op de redactie van Eos. ‘Atherosclerose is een sluipend, dynamisch proces’, vertelt hij. 'Iedereen wordt geboren met schone vaten, maar naarmate we ouder worden krijgt iedereen in meer of mindere mate last van slagaderverkalking. Dat heeft met een aantal zaken te maken. Er zijn risicofactoren waar je niets aan kunt veranderen, zoals je leeftijd (hoe ouder je wordt, hoe meer risico je loopt op vernauwingen), je genetische aanleg (komt atherosclerose in de familie voor, dan loop ook jij een groter risico er vroegtijdig last van te krijgen), je geslacht (mannen hebben er eerst meer last van dan vrouwen, na de overgang maken vrouwen een inhaalslag) en waar je vandaan komt (er zijn plaatsen in de wereld waar atherosclerose bijzonder weinig voorkomt, zoals in Sardinië). Dat in de meeste westerse landen vrijwel iedereen er last van krijgt heeft met levensstijlfactoren te maken die gelukkig wél aan te passen zijn. De grootste boosdoeners zijn dat we te weinig bewegen, dat we te veel vet en suiker eten en daardoor een hoge cholesterol, diabetes en overgewicht hebben, dat we roken en dat we gebukt gaan onder stress.'

Atherosclerose.

Sluipmoordenaar

Het grootste probleem bij atherosclerose is dat we daar in eerste instantie helemaal niets van voelen, dus dat we de behoefte niet hebben om onze ongezonde levensstijl aan te passen. ‘We merken pas dat onze aders dichtslibben wanneer de eerste symptomen van hart- en vaatziekten zich voordoen. Een typisch voorbeeld is angina pectoris, pijn in de borststreek die wordt veroorzaakt doordat een
deel van het hart te weinig bloed krijgt. Op dat moment is het eigenlijk al te laat, want de schade aan de bloedvaten heeft dan al vrij ernstige vormen aangenomen. Om deze sluipmoordenaar te slim af te zijn, hebben wij het initiatief genomen om het proces al in beeld te brengen lang voordat de eerste symptomen zich voordoen. Wat we daarvoor doen is een volstrekt onschadelijke echoscan van de vaatwand van de halsslagader maken. Zien we daarop al sporen van beginnende atherosclerose, dan raden we die mensen aan actie te ondernemen. En dat kan door die modificeerbare levensstijlfactoren aan te passen, want slagaderverkalking is een proces dat kan worden vertraagd of zelfs teruggedrongen door aanpassingen in de levensstijl. Minder vet eten, meer bewegen, stoppen met roken en stress vermijden kan het dichtslibben van onze slagaders vertragen of zelfs omkeren en vroegtijdige hart- en vaatziekten voorkomen. Dat is uiteindelijk het doel van onze meting: het reduceren van hart- en vaatzieken door een vroege herkenning, bewustwording en aanpassing van de levensstijl.'


De echoscan waar Arthex gebruik van maakt is een Carotid Intima-media Thickness scan of CIMT-scan. Net zoals een gynaecoloog de foetus van een zwangere vrouw in beeld brengt om te zien of alles in orde is met de baby, kan een echografie van de halsslagader of arteria carotis de dikte van de binnenste twee lagen ervan - de intima en de media - tonen. Zijn die te dik, dan is er meestal sprake van plaques of dus van slagaderverkalking. Waarom Arthex de scan in de hals maakt, heeft verschillende redenen. 'Uit tal van grootschalige klinische onderzoeken is gebleken dat artherosclerose een gegeneraliseerd proces is dat zich in het hele lichaam voordoet', legt Meijer uit. 'Wat je in de halsslagader aantreft is representatief voor het hele slagaderstelsel, van de kransslagaders rondom het hart tot de slagaders van de ledematen. Bovendien kent atherosclerose voorkeurslocaties. Verdikkingen en vernauwingen ontstaan vaak eerst op plekken waar een bloedvat vertakt, terwijl er op rechte stukjes bloedvat minder snel iets fout loopt. Dat komt omdat op splitsingen wervelingen van het bloed optreden en dit plaquevorming bevordert. Het is dus niet toevallig dat de scan wordt uitgevoerd op de plek waar de halsslagader zich vertakt. Ten slotte ligt de halsslagader net onder je huid, wat het makkelijk maakt hem in beeld te brengen.'

Wanneer ik mijn licht eens ga opsteken bij cardioloog Marc Goethals van het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis in Aalst vertelt hij me dat vaatwanddiktemetingen niet nieuw zijn. 'Ze worden al ruim twee decennia gebruikt, maar dan vooral in het kader van populatiestudies  waarbij de effecten van medicijnen zoals cholesterolverlagers en bloeddrukverlagers worden gecontroleerd', vertelt hij. Wat is er dan zo nieuw aan de aanpak van Arthex? 'Wij gebruiken de metingen om mensen met dichtslibbende slagaders op te sporen vóór ze er last van krijgen', legt Meijer uit. 'Geen curatieve maar een preventieve aanpak dus. Siemens ontwikkelde in samenwerking met verschillende Amerikaanse universiteiten het Arterial Health softwarepakket dat de gegevens van de onderzochte persoon vergelijkt met een gevalideerde database van een van de grootste
CIMT populatiestudies. Dit maakt het mogelijk de vaatwanddikte te vertalen in een individuele vaatleeftijd. Komt deze vaatleeftijd overeen met de kalenderleeftijd van de onderzochte persoon of is hij lager, dan is er sprake van een normale situatie. Maar is de vaatleeftijd significant hoger dan de kalenderleeftijd, dan is er sprake van verdikte vaaatwanden of plaques en dus van een grotere kans op een hartinfarct of beroerte dan iemand met een vaatleeftijd gelijk aan zijn kalenderleeftijd. Het mooie is dat deze vaatleeftijdscan overal inzetbaar is door de software op een portable echoapparaat te installeren.'

Gladde wandjes

Nu het principe van de test duidelijk is, is het tijd voor de waarheid. Mijn collega's en ik gaan een voor een op een bank liggen, krijgen wat gel op de hals gesmeerd voor een goed contact tussen de opnamekop van het echografietoestel en onze huid, en zien op het scherm van een laptop onze halsslagader verschijnen. We krijgen te horen dat er volgens strakke richtlijnen een echoscan wordt gemaakt van 3 standaardsegmenten van onze beide halsslagaders. Elk zo'n segment is een centimeter lang en telt meer dan 100 meetpunten. Speciale software zal de dikte van onze vaatwand op die punten analyseren en de gegevens omzetten in een vaatleeftijd. Wanneer het mijn beurt is voel ik mijn wittejassenangst alweer de kop opsteken. Toch heeft de hoge bloeddruk die ik nu wellicht heb op deze test geen enkele invloed. 'Of je nu liters koffie hebt gedronken, de hele dag niets gegeten hebt of schrik hebt voor de test, voor deze meting maakt dat allemaal geen verschil', vertelt Meijer. 'Langdurige stress leidt wel tot een verhoogde bloeddruk en een hoge bloeddruk leidt op termijn tot een verdikking van de vaatwand, dus over langere tijd zou je dit in de meting wel kunnen terugvinden. Maar een tijdelijk moment van hoge bloeddruk kan voor deze meting geen kwaad.' Er is trouwens geen enkele reden tot paniek. Mijn halsslagaders hebben volgens Meijer gladde wandjes, dus mijn resultaten zullen best meevallen.

Enkele dagen later vinden we allemaal onze persoonlijke resultaten in onze mailbox. We krijgen de zes beelden te zien van 3 segmenten uit onze halsslagader, met daarnaast een grafiekje. Op de beelden is onze gemeten vaatwand ingekleurd. Groen is goed, geel is licht toegenomen en rood is verdikt. De grafiek toont aan in hoeverre onze waarden overeenkomen met de referentiewaarden uit de database. De zwarte lijn is het gemiddelde, de rode de bovengrens en de groene de ondergrens. Tot mijn grote opluchting had Meijer gelijk en scoor ik goed over de hele lijn. Mijn gemiddelde vaatleeftijd is 39, of dus 5 jaar jonger dan mijn kalenderleeftijd, wat volgens de begeleidende uitleg een prima resultaat is. Dat de resultaten van de verschillende segmenten behoorlijk verschillen - bij mij variëren ze van 36 tot 45 - ligt volgens Meijer aan het feit dat vaatwandveroudering niet overal gelijk verloopt. Vandaar dat ze een gemiddelde vaatleeftijd berekenen. Een kanttekening bij de test is nog dat een aantal van mijn collega's jonger zijn dan 40 en de database gebaseerd is op een populatie van 40- tot 70-jarigen. Zij krijgen geen uitgerekende vaatleeftijd, maar kunnen zelf schatten hoe het met hun vaten gaat door de lijnen lineair door te trekken. De meesten scoren prima, op twee na. Hun berekende gemiddelde vaatleeftijd zit meer dan tien jaar boven hun kalenderleeftijd, wat betekent dat het atheroscleroseproces in hun slagaders te snel gaat. Zij krijgen het advies contact op te nemen met hun huisarts om zich eens grondig te laten onderzoeken.

Tot slot wil Meijer nog iets kwijt over de Hartleeftijdtest. 'In de The New Approaches to the Concept of Primary Prevention of Atherosclerosis werden alle manieren om atherosclerose op te sporen eens op een rijtje gezet. Daaruit blijkt dat de Framingham Risico Score waarop de Hartleeftijdtest is gebaseerd een aantal beperkingen heeft. Een aantal mensen had een goede score, maar kreeg wel een hartinfarct, anderen hadden een hoge score maar bleven gespaard van hart- en vaatziekten. Bij de vaatwandleeftijd daarentegen zie je hoe het werkelijk met je slagaders gesteld is. Minder sprake van vals-positieven of vals-negatieven dus.'



Mijn persoonlijke rapport.


Reacties

Voeg reactie toe
 authimage

Reacties

  1. BargronoMot cheap ugg boots uk o8v3j8
    02.12.2013 | 17:43

    michael kors handbags outletThing is, beyond the ongoing feeling of confusion you generate onscreen, you believe nothing in "Halloween II.cheap ugg boots uk