hereismydata

Zorg kostte vorig jaar 92 miljard euro, 15,4 procent van het bbp. Rutger Bregman zette in De Correspondentde cijfers hierover mooi op een rijtje. De cijfers laten zien dat we het op een na duurste land ter wereld zijn als het gaat om zorg. Verwacht wordt dat dit jaar de kosten weer een paar procent zullen stijgen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat in een stagnerende economie deze zorgkosten niet verder gaan stijgen? Lucien Engelen van het Reshape & Innovation center in Nijmegen denkt dat door beter naar de patiënt te luisteren en die meer autonomie te geven de zorg efficiënter gemaakt kan worden.

Twee weken geleden was ik aanwezig bij een presentatie van Lucien Engelen over hoe ICT zorg kan innoveren. Engelen is er heilig van overtuigd dat de gezondheidszorg kan worden verbeterd door goed naar de patiënt te luisteren. Een groot deel van de innovatie van Reshape draait om ‘empowerment’ van patiënten. Empowerment betekent zoiets als ‘iemand tot iets in staat stellen’, in dit geval patiënten instaat stellen tot meer regie over de eigen zorg.

Helpdesk
Een simpel product dat uit de innovatiekoker van Reshape is gekomen is FaceTalk, eigenlijk een virtuele dokterskamer. FaceTalk is een communicatieplatform waarbij patiënt en arts via een beveiligde omgeving met een beeldtelefoon kunnen communiceren. De patiënt kan hierbij direct vragen stellen aan de arts  en hoeft niet onder werktijd naar het ziekenhuis te gaan, daar ellenlang wachten en vervolgens binnen vijf minuten met een antwoord weer op straat staan en niet hebben gevraagd wat hij eigenlijk had willen vragen.

Een andere toepassing van FaceTalk is dat artsen op afstand resultaten met elkaar kunnen bespreken. FaceTalk zou kunnen werken zoals een goede helpdesk van een bedrijf tegenwoordig doet, het is goed in staat de 95 procent meest voorkomende vragen te beantwoorden. Voor de andere 5 procent zal de patiënt toch echt de dokter moeten bezoeken. Momenteel vinden er enkele pilots plaats waarin FaceTalk wordt getest.

Gezondheidservaringen uitwisselen
De meest vergaande innovatie die Lucien Engelen presenteerde was die van het web-portaal ‘Here is my data’. Dit platform is een mix van bestaande diensten zoals Patients Know Best, een platform waarbij patiënten zelf hun medische dossiers beheren,  Patients Like Me, een online platform waarbij patiënten gezondheidservaringen met elkaar uitwisselen, en het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). Deze platforms kunnen worden aangevuld met data uit allerlei consumenten elektronica die aspecten van gezondheid of leefstijl kunnen meten bijvoorbeeld bloeddrukmeters en glucosemeters.

De combinatie van al deze diensten, inclusief FaceTalk leidt tot de echte innovatie waarbij de patiënt de totale controle heeft. Hij bepaalt met wie hij zijn data wil delen. Als de patiënt via een chat dienst communiceert met zijn zorgverlener kan hij bepalen wie er nog meer mag meekijken zoals een andere expert of een familielid. De zorgverlener aan de andere kant kan ook toegang krijgen tot de data en kan in één oogopslag de klinische data van de patiënt bekijken maar ook, als de patiënt dit wil delen, data van de bloeddrukmeter of slaapgegevens. Zorgverleners kunnen zo een completer beeld van de patiënt krijgen, en voor een multidisciplinaire aanpak hebben artsen uit verschillende disciplines direct toegang tot alle data.

Minder ziekenhuisbezoeken
Het ‘Here is my data’ platform kan ook bijdragen aan preventie door het geven van leefstijl en voedingsadviezen. Een coach gekoppeld aan het platform zou de patiënt hierbij kunnen begeleiden. Het ultieme doel van het platform is de patiënt te empoweren, te versterken zodat hij meer verantwoordelijkheid kan nemen over z’n eigen gezondheid.

Als deze innovaties gaan werken hoeven minder mensen het ziekenhuis te bezoeken en hoeven minder mensen in het ziekenhuis worden opgenomen. In de presentatie gaf Engelen aan dat het de ambitie is van het Radboudziekenhuis om uiteindelijk van duizend  bedden terug te gaan naar vijfhonderd. Dit vraagt wel het nodige van zowel de zorgverlener als de patiënt.

Als dergelijke innovaties aanslaan zal er bijvoorbeeld een ander soort zorgverlener nodig zijn, een arts die zonder de patiënt direct te zien ze toch goed kan helpen. Dit aspect zal aandacht moet krijgen tijdens de opleiding tot arts. Het zal in het begin waarschijnlijk ook weerstand oproepen, artsen zullen het misschien als niet uitdagend beschouwen. Ook van de patiënt wordt het nodige verwacht, want empowerment betekent ook meer verantwoordelijkheid. Niet iedere patiënt is in staat daar goed mee om te gaan. Of ‘Here is my data’ uiteindelijk een succes wordt hangt dus én van de zorgverlener en van de patiënt af.