Het geloof van een zieke dat een behandeling zal werken verhoogt de therapietrouw en verbetert het resultaat. De moderne geneeskunde kan niet zonder het placebo-effect en in iedere vorm van medische therapie is er steeds een placebo-element aanwezig, soms heel miniem, soms heel groot. Er zijn zelfs medische behandelingen waar het resultaat uitsluitend aan het placebo-effect te wijten is. U kent ze allemaal: homeopathie, acupunctuur en met hen, het gros van de alternatieve geneeswijzen. Is dat erg? Is het een schande om je, als patiënt door een arts die je vertrouwt in de maling te laten nemen? Zeker niet.

Het is trouwens ook niet ‘in de maling nemen’. Een goede dokter is er één die op een subtiele wijze in zijn behandelingsmethode weet gebruik te maken van de placebogeneeskunde en dat met behulp van het belangrijkste medicijn uit zijn arsenaal, namelijk zichzelf! Dat bleek nog maar eens uit een onderzoek uit de VSA (Boston Harvard) waar 262 patiënten die last hadden van prikkelbare darmen (het zogenaamde ‘spastisch colon’, dit zijn erg vervelende dikke darm spasmen met als gevolg krampen, een opgeblazen gevoel en afwisselend diarree en constipatie), behandeld werden met ofwel placebo-acupunctuur, ofwel placebo-acupunctuur met daarbij extra aandacht van de dokter voor de klachten, de ziektekennis, de levenswijze, en de levenskwaliteit van de patiënt. Zulk een extra-aandacht sessie nam 45 minuten in beslag. Ofwel, ten slotte, met helemaal geen behandeling, afwachten dus. Alle patiënten werden na enkele weken teruggezien.

Geen behandeling leverde haast geen beterschap op, de technische, acupunctuur behandeling was matig doeltreffend. De klachten waren veruit het meest afgenomen bij de groep patiënten die naaste de technische therapie ook de extra aandacht van de arts had gekregen. Het deed de auteurs besluiten dat een goede arts-patiëntrelatie extra helend werkt. Spastische darmziekte is een chronische aandoening die het leven van de mensen grondig vergalt. Zulke mensen hebben nood aan empathie, willen hun verhaal vertellen, willen worden gehoord. Een luisterende, aandachtige dokter doet wonderen. Binnen een dokterspraktijk stikt het van de ziektes waar een goede arts-patiëntrelatie zeer nadrukkelijk de resultaten van de behandeling zal verbeteren: alle soorten van pijn (hoofd, rug, lage buik), angsten, depressie, vermoeidheid, slaapproblemen en-ga-zo-maar-door. Vandaar dat alternatieve genezers zo succesvol zijn, ze combineren een ongevaarlijke behandeling voor "lastige - want psychisch belaste - ziektes met een dosis empathie: een dubbel placebo-effect.

Er is echter een achilleshiel, namelijk integriteit. Een sociaal vaardige arts moet een integer arts zijn, op het juiste moment de correcte medicijnen of behandeling voorschrijven. Ik mag er niet aan denken dat een arts met empathie een kruidendrank verkiest boven een operatie voor een vroegtijdig gevonden borstkanker of geen antibiotica wil geven voor een manifeste longontsteking. Je mag dan zo sociaal vaardig zijn als je wil, vakkennis blijft wel de nummer één vereiste. En zo komt het dat de alternatieve geneeskunde bij de artsen een kwalijke reputatie geniet. Te veel hocuspocus en te weinig wetenschap. Te veel God en te weinig modest. Een goede arts-patiëntrelatie zal de respons van de patiënt verbeteren op gelijk welke behandeling, placebo of andere, en zo hoort het. 

Geschreven in Algemeen | 3 Reacties | Vaste link | Afdrukken